Bambie F-16 maakt voorstelling over grootheidswaanzin en machtspelletjes

Twee maanden geleden in een klein repetitielokaal in Amsterdam. Overal liggen spullen. Hoeden, petten, een dvd van Der Untergang. De vier spelers van mimetheatergroep Bambie zijn in de weer met grote vellen papier. Een beetje giechelend duiken ze er achter weg en weer tevoorschijn. Een videocamera loopt mee en even later zien ze op het beeldscherm wat hun probeersels hebben opgeleverd. Het is nog een lange weg te gaan voor de première van hun nieuwe voorstelling Bambie F-16.

Het is maart. Een recensie in de Volkskrant juicht Bambie F-16 toe met maar liefst vier sterren. In Theater Frascati staat een omvangrijk en ingenieus decor. De technicus loopt er met een stofzuiger doorheen. Paul van der Laan, Bambie van het eerst uur, kijkt er trots naar. “We waren heel erg op zoek naar de juiste uitstraling van het decor en we wisten al vrij snel dat het iets moest worden met schotten en met een soort bordes-achtige trap. Ik zal niet alles verklappen maar we wilden wel echt een chaos maken op het toneel. Chaos is vaak ook het resultaat van een coup. En daaruit treedt er weer een nieuwe leider naar voren”.

Het idee om een voorstelling over dictators te maken kwam bij de Bambies, door de actualiteit van het onderwerp, al vrij snel naar boven. “Er was een sterke behoefte om iets te doen met het gedrag van dictators. En waar we heel snel achter kwamen tijdens de repetities was dat zodra we dictatortje gingen spelen, alles heel letterlijk en niet interessant werd. Terwijl op het moment dat je het gedrag gaat uitvergroten en het absurd gaat maken, dan krijgt het veel meer betekenis en veel meer zeggingskracht. Dus eigenlijk laten we in deze voorstelling het gedrag van mensen zien”.

De vier dictators die in Bambie F-16 worden uitgebeeld zijn bekende figuren, veel mensen zullen ze direct herkennen van televisie of foto’s uit geschiedenisboeken. “Die bekende dictators spreken natuurlijk heel erg tot de verbeelding. Wij hebben ons ook afgevraagd  hoe  iemand die zo machtig is en zoveel doden op zijn geweten heeft, nog gewoon kan leven? Je moet daar wel een beetje waanzinnig voor zijn. Juist die waanzin, daar zijn we mee gaan werken. Maar aan de andere kant hebben veel dictators vaak ook het beste met hun land voor. Ze zijn begonnen met regeren vanuit het idealisme ‘we gaan het anders aanpakken’ en dat is ook wel heel erg interessant.“

Juist die wil om dingen anders aan te pakken, herkent Paul uit zijn eigen leven. “Alles anders willen doen, ja, dat speelt bij mij op dit moment wel heel erg. Met het hebben van macht heb ik zelf absoluut niets. Ik vind het al heel wat als ik controle heb over mijn eigen leven. Ik draag liever verantwoordelijkheid dan dat ik macht heb”. Hij denkt even na. “Ik zou ook echt niet kunnen leven in een land waar een dictator aan het hoofd is. Ik zou dan ook wel de verzetskant opzoeken, denk ik. Maar ik weet niet wat ik zou doen op het moment dat het echt zo is. Misschien ben ik wel niet sterk genoeg. Ik twijfel daar ook aan.“

Ondanks het onderwerp is Bambie F-16 geen moralistische voorstelling geworden. “Wat ik wel hoop te zeggen met de voorstelling”, vult Paul aan, “is dat macht iets heel relatiefs is en dat je moet uitkijken met ‘volgen’ en aan wie je je overgeeft. Wat ik bijzonder vond aan dit hele proces is dat we de voorstelling met zijn vieren gemaakt hebben, echt vanuit niets opgebouwd. Ik ben er ook wel heel trots op, het is een hele dierbare voorstelling geworden”. Hij lacht. “ Een voorstelling over macht en alleenheersers, die we met zijn allen hebben gemaakt”.