De geweldige stootkracht van Oerknal

Een interview met Gregory Charette door René van Peer

Vijf jaar bestaat Oerknal. Het Haagse ensemble viert dat in Korzo met de presentatie van hun debuut-cd narrow / numerous met vijf stukken van vijf componisten. Gregory Charette, artistiek leider en dirigent van Oerknal, omschrijft het ensemble als bipolair. Tussen die uitersten is alles mogelijk.

“Mensen zijn het gevoel aan het verliezen voor geluid als iets waar ze helemaal in ondergedompeld kunnen worden, muziek die in een ruimte resoneert”, zegt Charette. “We hebben Oerknal opgericht op het hoogtepunt van de crisis in de kunstwereld. Van alle kanten werd het subsidiëren van kunst aangevallen. Dan moet je je als musicus afvragen waarom je nieuwe muziek wilt uitvoeren, wat het kan betekenen voor mensen. Mijn antwoord daarop is dat kunst inlevingsvermogen en begrip kan doen ontwikkelen. Het eerste dat je moet doen is de afstand tot het publiek kleiner maken. Het gaat om intimiteit, kwetsbaarheid.”

Complex en sensueel
Opgericht door mensen die gestudeerd hebben aan het Koninklijk Conservatorium wilde Oerknal vanaf het begin muziek brengen die goed in elkaar zit, al voegt Charette er onmiddellijk aan toe dat techniek niet het doel moet zijn. Zoals de muziek van Pierre Boulez beschouwd wordt als complex, maar tegelijkertijd ook wild en sensueel is en een grote klankenrijkdom bezit, zegt hij. “Vergelijk het met de Oosterse keuken, die behoorlijk pittig en aromatisch kan zijn. Mensen kunnen angst hebben een klap in het gezicht te krijgen van pepers. Zo kijken ze ook aan tegen nieuwe muziek met zijn ongewone, stekelige klanken en dissonanten. Maar juist die elementen geven de muziek een enorme stootkracht, een geweldige directheid. Als je het vertrouwen van je publiek kunt winnen, staan ze voor heel veel muziek open. In ons allereerste programma hadden we een stuk van Ralph Shapey. Dat is iets waar je van moet leren houden, maar het publiek ging er helemaal in mee. Een concert is een belevenis, en zo willen wij het ook aanbieden.”

De punkjaren voorbij
In de eerste jaren duiken namen als John Zorn, Brian Ferneyhough en Ralph Shapey op. Componisten die complexiteit hoog in het vaandel hebben staan. Daar vereenzelvigde Oerknal zich aanvankelijk mee. “In het begin vonden we dat belangrijk. Snelle, bezeten stukken. Mogelijk zijn we ouder en wijzer geworden, zijn we onze punkjaren voorbij, maar we hebben meer aandacht gekregen voor de rituele kant van een concert. Zo voerden we For Philip Guston uit van Morton Feldman. Vijf uur zonder pauze. Muziek zonder ontwikkeling. Mensen konden plaatsnemen op zitzakken, mochten de ruimte verlaten. Er zijn er twee vertrokken. Er ontstond een verbondenheid van het publiek met het stuk, en met de musici. Ze moeten er moeite voor doen, iets waar ze niet meer aan gewend zijn, en merken dat ze daar veel voor terugkrijgen. In die zin kun je Oerknal een bipolair ensemble noemen. We bewegen ons tussen uitersten.”

Jesse Broekman: recycling 
Het centrale stuk op de debuut-cd van Oerknal, narrow / numerous van Jesse Broekman, toont eerder verwantschap met Feldman dan met Ferneyhough. Het staat ook op het programma tijdens de presentatie. “Een fantastische jonge componist die te weinig in Nederland gespeeld wordt”, zegt Charette. “In dit stuk gebruikt hij een minimum aan ritmisch en melodisch materiaal. Dat bewerkt en recyclet hij twee en twintig minuten lang in allerhande variaties en technieken. We hebben er twee jaar met hem aan gewerkt. Heel zorgvuldig heeft hij alles onderzocht wat je met een snaar kunt doen.”

Nicole Lizée: Tarantino groove
Verder treedt Oerknal op met een programma waarin beeld een rol speelt. Een concert met subversieve kantjes, aldus Charette. “Het zit op het randje van wat wettelijk toelaatbaar is. Nicole Lizée maakt loops van ultrakorte fragmenten uit films van Quentin Tarantino en Alfred Hitchcock en plaatst daar muziek bij, bombastisch en met een stevige groove. Ze eigent zich de popcultuur toe. Interessant. En spannend.”

do 13 september: Nicole Lizée| Film and Music
do 29 november: Album Release Concert

Posted on 20 June 2018 | 0 reacties

You are here

Adres

bezoekadres
Prinsestraat 42
2513 CE Den Haag

postadres
Postbus 13407
2501 EK Den Haag

070-3637540

Route
Contact
Colofon
Disclaimer

Twitter