Bruno Listopad

De Portugese Bruno Listopad volgde een moderne – en klassieke dansopleiding in Portugal en kwam nadien naar Nederland om de opleiding te volgen aan de Rotterdamse Dansacademie (CoDarts). In 1998 debuteerde hij al choreograaf tijdens het Holland Dance festival met het duet Jesus Loves You, waarvoor hij de Sonia Gaskell prijs ontving uit handen van het Amsterdams Fonds voor de Kunsten. Hij creeerde in deze periode ook de choreografie Paradox in the House of Guilt bij Dansgroep Krisztina de Châtel, waarvan de NPS tevens een speciale dansfilm maakte. In het najaar van 2000 ontving Bruno Listopad de Philip Morris Kunstprijs.

Datzelfde jaar creëerde hij zijn eerste choreografie binnen het Korzo productiehuis voor de dans (Den Haag), Deze choreografie In Transit ging in première tijdens het CaDance festival. Pers en publiek lieten zich unaniem lovend uit over deze choreografie: ‘Met In Transit zet Listopad een ijzersterke handtekening: het is pure beweging in heldere structuren voorzien van een licht verhalende toets. Herkenbaar, eigenzinnig en superspannend.’ (de Volkskrant). Zijn volgende Korzo productie creëerde Listopad samen met beeldend kunstenaar Harald van Noordt en componist Maxim Franke.“S” ging in première in juni 2000. Naast deze Korzo productie werd Listopad gevraagd een choreografie te maken in het kader van Rotterdam Culturele Hoofdstad 2001. Dit werd True North, Dance Connection Porto-Rotterdam. Choreograaf Piet Rogie nodige hem tevens uit een stuk te maken voor de trilogie FRUITThREE.

Sindsdien waren er vele Korzo productie die volgden: Corpo Pensante (2002), First Form (première: Holland Dance festival 2003) en tevens genomineerd voor Zwaan Beste Dansproductie 2003-2004, Cauda Pavonis (première CaDance festival 2004) Fairy-tales reconfigured (2006), erva daninha (2007) Against Architecture (2008), Thoughts unsaid, then forgotten (2008) Zwaan-nominatie voor beste dansvoorstelling and Spectatorship (2009). Gastchoreografen maakte Listopad Ballet Gulbenkian, Companhia Instavel, Dansgroep Krisztina de Châtel and the Norwegian modern dance company Carte Blance. Sinds 2003 werkt hij tevens als vast gastchoreograaf voor Dance Works Rotterdam. In 2005 kreeg Listopad de kans een choreografie te maken voor dansers van het Nationale Ballet.

De grote waardering die in Nederland voor deze oorspronkelijke dansmaker bestaat, blijkt ook uit het feit dat de avondvullende voorstellingen die hij vanaf 2000 bij Korzo producties uitbrengt al vijf opeenvolgende jaren worden geselecteerd voor de Nederlandse Dansdagen - een unicum. Twee van zijn choreografieën werden bovendien genomineerd voor de prijs die de VSCD uitreikt aan de beste dansproductie van het jaar.

 

Donderdag 13 november 2008 ging tijden het CaDance festival (Den Haag) de productie van choreograaf Bruno Listopad in première. Opnieuw doet Listopad veel stof opwaaien met dit nieuwe werk, gemaakt bij Korzo producties (Den Haag). Thoughts unsaid, then forgotten is een bijzonder geestig en tegelijkertijd uiterst ironisch en zwartgallig manifest. (de Volkskrant, maandag 17 november).

Bruno Listopad gaat in de performance Thoughts unsaid, then forgotten verder op zoek naar wat voor hem  de essentie van dans en theater is. Het is geen onbekend fenomeen: de schilder die zijn metier onder de loep neemt of de filmregisseur die film als medium in beelden probeert te vangen. In Thoughts unsaid, then forgotten gaat het over de achterkant van de danspraktijk en wordt de dans in ironiserende reflecties gevangen. Een voorstelling als een beschouwing over het kunstenaarsschap van de choreograaf en de danser.

‘Het geheel mystificeert op een lachwekkende en beschamende wijze en doet je afvragen of dans ooit naar tevredenheid in woorden te vangen zal zijn.’ en ‘genoeg stof tot nadenken.’(de Volkskrant maandag 17 november).

Bruno Listopad’s new performance explores:
1- Self-reference: Three performers utilize fiction and the idea of ‘self’ in an attempt to comment upon the nature of the creative process.
2- Communication: Three performers inquire both formally and informally the notion that the role of the artist is to ‘communicate’.
3- Nonsense: Three performers embody in various ways the archetype of the Fool/Idiot/Madman in order to probe the boundaries of speech, acceptable behaviour and the logical, forcing these towards a possible point of disintegration.
4- Style: Three performers question the accepted convention that an artist should have his own unique signature, the artist’s work being part of an oeuvre which is ‘sui generis’.
5- Physics: “All is falling” (Bas Jan Ader). Three performers indulge in the unavoidable power of gravitational force and the finite nature of existence by means of performative mechanisms which involve failure and repetition.

De eigenzinnige choreograaf Bruno Listopad vervolgt met zijn voorstelling Spectatorship zijn zoektocht naar de mogelijkheden en grenzen van het medium dans en performance art. Hij onderzoekt met zijn dansers de positie van de toeschouwer in relatie tot de performer en de ongelijkwaardigheid tussen beiden.

De performers in Spectatorship geven toe aan hun duistere kanten. Wat besloten ligt in hun persoon wordt uitvergroot en daarmee creëren ze het idee dat er iets “nieuws” ontstaat middels een proces van vervreemding. Uiteindelijk is het aan het publiek om te beslissen of de ongelijkheid tussen toeschouwer en performer echt is. En zo ja, of dat goed of slecht is.

De voorstelling Spectatorship van choreograaf Bruno Listopad ging op donderdag 5 november in première in Lantaren/Venster te Rotterdam. De eigenzinnige choreograaf vervolgt hiermee zijn zoektocht naar de mogelijkheden en grenzen van het medium dans. Bruno Listopad verwierf met zijn vorige productie Thoughts unsaid, then forgotten een nominatie voor de Zwaan van meest indrukwekkende dansproductie 2009. Hij is een van die choreografen die de Nederlandse dans scherpte en diepgang verleent. Onverstoorbaar werkt hij door aan zijn spannende en tegendraadse oeuvre.

Lees hier de blogs van Bruno Listopad: http://www.brunolistopad.com/

In Transit, de eerste choreografie die Bruno Listopad bij Korzo producties maakte, ging in première tijdens het CaDance festival 2000. De pers reageerde unaniem lovend op deze voorstelling: ‘Met in Transit zet Listopad een ijzersterke handtekening: het is pure beweging in heldere structuren voorzien van een licht verhalende toets. Herkenbaar, eigenzinnig en superspannend.’ (de Volkskrant). Met deze voorstelling maakte Listopad tevens een tournee langs de theaters in Nederland (maart, april 2001).

 

‘ …dat optimaal beweging, beeld en geluid met elkaar laat versmelten.‘ (NRC Handelsblad)

‘Verwondering, onbehagen, erbarmen en bewondering verdringen elkaar voortdurend en als zodanig is In Transit volledig geslaagd.’ (Trouw, november 200)

Met In Transit geeft Listopad het menselijk onvermogen weer om zijn lot te voelen, te voorspellen of zelfs te begrijpen. Bruno Listopad zoekt in zijn werk naar een poëtische werkelijkheid, te vinden in het onderbewuste. Bij het maken van In Transit gaat hij niet uit van vaste vormen. Hij focust juist op de impulsen die bepaalde bewegingen opwekken en de energie die hierdoor wordt voortgebracht. ‘Listopad laat vurige vonken uit ledematen komen.’ (NRC Handelsblad). Deze energie lokt weer nieuwe reacties uit, die vervolgens resulteren in een gevarieerde, dynamische en spannende danstaal. Listopad streeft in deze nieuwe choreografie samen met zijn dansers naar verfijning van dit proces.

In Transit is een Korzo productie en is tot stand gekomen dankzij een financiële bijdrage van het Fonds voor de Podiumkunsten en de Rotterdamse Kunststichting.

 

Fairytales Reconfigured ging in het Korzo theater in première op 14 april 2006 en maakte vervolgens een tournee in binnen – en buitenland. Met deze productie werd Listopad opnieuw geselecteerd voor de Nederlandse Dansdagen. ‘Het leven in sprookjes is extreem gefocust, terwijl wij ons op honderd dingen tegelijk richten.’  Het gevoel van intensiteit dat choreograaf Bruno Listopad in een recent interview verwoordde, spat aan alle kanten van zijn nieuwste productie af; Fairy-Tales Reconfigured is een eigen en eigenzinnig wereld die de kijker krachtig naar binnen zuigt. Hoe raar je het voorgeschotelde misschien ook vindt, je blijft ernaar kijken.’ (de Volkskrant, april 2006).

Fairytales Reconfigured is een sociaal geëngageerd en fantasievol dansstuk dat aansluit bij de hedendaagse kunst.’(NRC Handelsblad).
‘De balans tussen boodschap en spel, tussen serieus en toch amusant, is goed. Het subtiele bewegingsspel van de dansers fascineert, Dirk Haubrichs compositie werkt dwingend en het fraai belichte decor van Edwin Kolpa biedt een sobere omlijsting.’ (NRC Handelsblad, april 2006). ‘Het is een krachtige verbeelding van de ongebreidelde fantasie…’(Trouw, april 2006)

Het idee voor Fairytales Reconfigured ontstond bij Listopad al reflecterend op zijn eerdere werken. Zijn eerste choreografieën Le Petit Chaperon Rouge, La Retirada del Gigante en Rapunzel  vormden een trilogie over de frictie tussen sprookjes en de hedendaagse realiteit. Met Fairytales Reconfigured voert Listopad het publiek opnieuw naar de wereld van sprookjes. Door de eeuwen heen zijn sprookjes intensief bestudeerd door wetenschappers uit vele disciplines. De meesten van hen probeerden de essentie te vinden die achter deze archetypische verhalen schuilgaat. Listopad is meer geïnteresseerd in de utopieën die sprookjes oproepen. Voor hem zijn deze utopieën een platform van waaruit men met nieuwe ogen naar het heden kan kijken, naar een tijd die zo ver verwijderd lijkt van het universum van de sprookjes.

Als hij bedenkt wat sprookjes voor hem betekenden in zijn kindertijd, kan hij zich niet aan de indruk onttrekken dat veel mensen vandaag aan de dag zo weinig fantasievol in het leven staan. Het roept bij hem fundamentele vragen op: Waarom wordt ons leven zo gekenmerkt door een gebrek aan betovering, door een gebrek aan moed om het naar zijn volle poëtische potentieel te leven? Waarom belemmeren we onszelf om deel te nemen aan het creatieve proces van het leven, aan het constant opnieuw uitvinden van onszelf in nieuwe manieren van denken en bestaan?

Door fragmenten van sprookjes letterlijk te belichamen en te recyclen wil Listopad als het ware een nieuw ‘sprookje’ ontwikkelen, dat samensmelt met de persoonlijke ervaringen van de dansers en de toeschouwers. Door de scheiding tussen fictie en realiteit te doorbreken, wordt de dansvoorstelling een hulpmiddel voor (zelf)bespiegeling en transformatie en een stimulans voor de toeschouwers om hun ‘rollen’ in het dagelijks leven creatiever en ‘heroïscher’ te spelen.

Fairytales Reconfigured is een Korzo productie en is financieel mede mogelijk gemaakt door het Ministerie OCW, het Fonds voor de Amateurkunst en Podiumkunsten en Kunst en Cultuur Rotterdam.

In een stad die is opgetrokken uit beton en asfalt kunnen planten alleen groeien op de hen toegewezen plekken: parken, tuinen, bloembakken. Er zijn echter altijd gewassen die zich niet laten beteugelen en zich dwars door de scheurtjes in het asfalt en de ruimtes tussen de betonmoleculen een weg naar buiten banen. Deze gewassen, die tegen de verdrukking in groeien, noemen we onkruid.

In erva daninha (Portugees voor onkruid) vergelijkt Bruno Listopad de taaiheid en flexibiliteit van deze gewassen met kunst: een vloeiende creatieve kracht die altijd nieuwe wegen zal vinden om zich uit te drukken. Het “beton” waar kunst doorheen moet breken is het hele complex aan hokjesdenken, gefixeerde identiteiten, vaste overtuigingen, bindende codes, zeden en gewoontes, en de dominante tijdgeest met zijn zo kenmerkende reductie tot economische waarde. Stuk voor stuk zijn dit constructies die bedoeld zijn om houvast te geven en orde en overzicht aan te brengen, maar die tegelijkertijd een frisse kijk op het leven in de weg staan.

Wie zich verzet blijft precies door deze weerstand gebonden aan datgene waartegen men zich afzet. Bruno Listopad en zijn dansers uiten daarom een alternatief verlangen: niet naar een “vrijheid van”, maar naar een “vrijheid om te”: in hun geval naar de vrijheid om het leven op te vatten als een feest van continue creatie, als een vrolijke zoektocht naar nieuwe vormen en nieuwe betekenissen, die de voorstelling van moment tot moment veranderen en het podium doen blaken van veelvormigheid. Erva daninha is een choreografie die het leven in zijn levendigheid bevestigt.

Klik "http://www.youtube.com/watch?v=S3jLjJjDAvU" om de webclip van erva daninha op YouTube te bekijken. Deze webclip is tevens hiernaast te downloaden als Flash Video.

De Korzo productie First Form van de zeer succesvolle choreograaf Bruno Listopad ging tijdens de afgelopen editie van het Holland Dance Festival in première en oogstte alom veel bewondering: ì Ö in de kronkelige hersenen gebeurt het. Wat precies weten we niet. En dat zetten choreograaf en dansers indrukwekkend neer.î (de Volkskrant). Na de landelijke tournee in januari en februari is keert deze prachtige voorstelling nog één maal terug in eigen huis.

Hoe is het mogelijk dat een droom van iemand uit de binnenlanden van Afrika overeenkomt met een droom van iemand die in Lapland geboren is? Hoe kan het dat sprookjes of mythen uit allerlei culturen door de eeuwen heen zoveel gelijkenissen vertonen? De Zwitserse psychiater Carl Jung zocht aan het begin van de 20e eeuw een verklaring voor deze vragen in het 'collectieve onderbewuste'. Voor Bruno Listopad vormt het gedachtegoed de voornaamste inspiratiebron voor de choreografie. De voorstelling is als een droom. De beelden en de tussenliggende verbanden zijn niet makkelijk met rationeel denken te verklaren, maar vertellen ons wel iets over dieperliggende eigenschappen van de menselijke geest en het lichaam, die normaal verborgen blijven.

Bruno Listopad maakte al eerder bij Korzo producties de choreografieën In Transit ('00), "S" ('01) en Corpo Pensante ('02). Deze laatste productie werd onlangs door de selectiecommissie van de Nederlandse Dansdagen gekozen tot één van de hoogtepunten van het afgelopen dansseizoen: "Het denkende lichaam blijkt in handen van Listopad een rijke, verfijnde, genuanceerde en zeer beheerste taal te spreken." (Uit het selectierapport).

 

Corpo Pensante ging in première tijdens CaDance festival 2002 en ontlokte pers en publiek lovende reacties: ‘Met het prachtig uitgebalanceerde Corpo Pensante bewijst de jonge Portugese choreograaf Bruno Listopad andermaal zijn kunnen.’ (Haagsche Courant). Direct op de première volgde een tournee die van start ging met twee voorstellingen in Praag tijdens de Days of Dutch Dance. Corpo Pensante werd door de selectiecommissie van de Nederlandse Dansdagen verkozen tot één van de meest toonaangevende dansproducties van het seizoen. 

Dansen is denken met het lichaam en voelen met het brein, aldus Bruno Listopad. In Corpo Pensante benadert Bruno Listopad dans als een vorm van perceptie en verbinding van een innerlijke wereld en de wereld daaromheen. Dans is volgens Listopad in wezen een manier van ervaren. Het lichaam is een bron van kennis en ideeën, die juist door beweging tot uitdrukking kunnen komen. Als zijnde het geheugen van het lichaam, legt dans een relatie tussen ervaringen en associaties en communiceert deze naar de toeschouwer. Het is vooral de eenheid tussen lichaam en geest en niet zozeer het lichaam als zodanig die Listopad bij het maken van dit nieuwe werk als materiaal organiseert in de tijd en ruimte.

Listopad weet als geen ander de rijkdom en intensiteit van zijn bewegingsvocabulaire op een verbluffend hoog niveau weet te brengen. Hij bezit als een van de weinige choreografen het vermogen abstracte dans een diepe emotionele zeggingskracht en een menselijk gezicht mee te geven. "... een vervreemdende, ijle sfeer die niet in één keer te vatten is, maar je lang na de voorstelling nog bezighoudt." (NRC Handelsblad over de Korzo productie Corpo Pensante).

Corpo Pensante is een Korzo productie en is tot stand gekomen dankzij een financiële bijdrage van het Fonds voor de Podiumkunsten en Philip Morris Holland B.V..

Cauda Pavonis  ging in première tijdens het CaDance festival 2004. Pers en publiek waren diep onder de indruk van dit baanbrekende werk: ‘Fascinerend in zijn uitvergroting,…’ (Volkskrant, 15 november 2004) en ‘Als ik met mijn voorstelling één toeschouwer aan het denken zet, is mijn doel bereikt,’zei Bruno Listopad laatst in een interview. Dat bleek het understatement van het jaar toen bij het doven van het toneellicht het publiek als één organisch lichaam juichend overeind veerde.’ (Trouw, 13 november 2004)

De selectiecommissie van de Nederlandse Dansdagen verkoos dit werk van Listopad tot één van de meest toonaangevende choreografieen uit 2004-2005: Cauda Pavonis is een voorstelling is die onder de huid kruipt. Bruno Listopad heeft een weerzinwekkend mooi, angstaanjagend en confronterend stuk gemaakt. Listopad legt de dierlijke ziel van de mens bloot en durft daarin heel ver te gaan.’(uit het selectierapport).

 

DansClick trapt in het najaar van 2006 af met een triple-bill. Bruno Listopad, David Middendorp en Gabriella  Maiorino gaan als eersten langs de schouwburgen. Twee choreografen uit de stal van Korzo en een choreograaf van Danswerkplaats Amsterdam (het huidige Dansmakers). Het is een spannende eerste ontmoeting tussen publiek, choreografen, programmeurs en de productiehuizen. De click waar DansClick om begonnen is, ontstaat echter direct. Theatermaker en muzikant Leon Giesen warmt het publiek op met een sferische combinatie van muziek en de favoriete bewegingen van de dansers op film.

You are here

Adres

bezoekadres
Prinsestraat 42
2513 CE Den Haag

postadres
Postbus 13407
2501 EK Den Haag

070-3637540

Route
Contact
Colofon
Disclaimer

Twitter